Từ nỗi sợ ‘bỏ sót’ đến hành trình gõ cửa y học Nhật Bản

Và từ nỗi sợ ấy, một câu chuyện dài đã được viết nên bằng sự kiên trì, cầu thị và cả những lần suýt đứt gánh giữa đường.

Cuộc trò chuyện với bà Nguyễn Nam Phương – Tổng Giám đốc Hệ thống y khoa chuyên sâu quốc tế Bernard Healthcare ở TP.HCM bắt đầu không phải bằng những con số hay kế hoạch hợp tác, mà bằng một ký ức cá nhân.

Một ký ức đủ để khiến người nghe chậm lại. Năm 2019, trước khi thành lập Bernard Healthcare, trong một lần kiểm tra sức khỏe, bà nhận kết quả nghi ngờ có tế bào ung thư trong máu và gan.

Những ngày sau đó là chuỗi lần đi khám, kiểm tra, đối chiếu. Kết quả mỗi nơi một khác: có nơi bình thường, có nơi khuyến nghị theo dõi.

"Đi khám mà không hiểu rõ mình đang thế nào - đó là cảm giác rất bất an" – bà chia sẻ.

Thật tình cờ, bà được đối tác thân tình là người Nhật Bản giới thiệu tới Bệnh viện Đại học Yamanashi, đơn vị y tế công lập uy tín về chẩn đoán và điều trị ung thư, kế thừa bề dày lịch sử của Đại học Quốc gia Yamanashi xứ hoa anh đào. Câu chuyện bắt đầu từ đây.

Không chỉ là khám bệnh, mà là "được hiểu"

Ở Nhật, trải nghiệm mà bà nhận được không chỉ nằm ở công nghệ hay máy móc. Điều khiến bà nhớ nhất là cảm giác được "đi cùng" trong suốt quá trình khám.

Ngay từ trước ngày đến bệnh viện, bà đã được yêu cầu cung cấp chi tiết về tiền sử bệnh, lối sống, thói quen sinh hoạt.

Đến ngày khám, các bác sĩ không chỉ đọc kết quả, mà còn giải thích từng chỉ số, từng nguy cơ, từng khả năng.

Kết quả cuối cùng được phân loại rõ ràng, giúp người bệnh hiểu chính xác mình đang ở đâu trên "bản đồ sức khỏe".

"Tôi hiểu rằng, khám sức khỏe không phải là đi tìm bệnh, mà là hành trình hiểu cơ thể một cách đầy đủ và có hệ thống" – bà Nam Phương cảm nhận.

Khi nhận kết luận "không có bệnh", bà không chỉ nhẹ nhõm. Bà cảm thấy… được giải tỏa.

Những ký ức không nằm trên hồ sơ bệnh án

Nhưng câu chuyện không dừng lại ở một lần đi khám. Trong cách bà kể, người ta nhận ra hành trình này đã được nhen nhóm từ rất lâu - từ những năm tháng bà đi cùng người bệnh.

Hơn 20 năm, bà chứng kiến nhiều người thân, bạn bè mắc ung thư. Có người phát hiện muộn, có người điều trị trong tuyệt vọng, có người không đủ điều kiện tiếp cận y tế tốt.

Có những hình ảnh không dễ quên: Một bệnh nhân kiệt sức sau nhiều đợt hóa trị; Một gia đình gom góp từng khoản nhỏ để duy trì điều trị; Một ánh mắt buông xuôi khi biết bệnh đã quá muộn…

Trong đó, câu chuyện về người ông là ký ức sâu nhất. Khi ông bỏ ăn, suy kiệt vì bệnh, bà đã làm một điều rất "đời": thu âm lời động viên, phát qua sóng phát thanh để ông nghe.

Ông bắt đầu ăn trở lại và chiến đấu với bệnh tật thêm được 8 tháng. "Tôi nhận ra, người bệnh không chỉ cần thuốc. Họ cần được nâng đỡ về tinh thần" – bà Nam Phương trải lòng.

Nỗi sợ mang tên "bỏ sót"

Từ trải nghiệm cá nhân đến góc nhìn hệ thống, điều khiến bà trăn trở nhất không phải là bệnh nặng, mà là… bệnh bị bỏ sót.

Trong y khoa, đặc biệt là tầm soát, một tổn thương rất nhỏ có thể là tín hiệu đầu tiên. Nhưng nếu không được nhận diện, cơ hội can thiệp sẽ trôi qua.

Ngồi đối diện, bà Phương kể lại một chi tiết nhỏ trong hệ thống y tế Nhật Bản - một chi tiết mà có lẽ nhiều người sẽ bỏ qua: "Một viên thuốc trước khi đưa tận tay bệnh nhân phải được hai người cùng kiểm tra. Một thông tin phải được xác nhận nhiều lần".

"Sự chính xác không đến từ một cá nhân xuất sắc, mà từ một hệ thống hạn chế sai sót" – bà Nam Phương đúc kết.

Từ đó, một câu hỏi hình thành: Nếu trong những việc nhỏ còn cần "kiểm tra chéo", thì với chẩn đoán hình ảnh - liệu có thể làm tốt hơn?.

Gõ cửa một hệ thống khắt khe

Ý tưởng là vậy. Nhưng để đi đến hợp tác là một hành trình dài. Bernard Healthcare phải bắt đầu từ những bước căn bản nhất: Chuẩn hóa hệ thống; Minh bạch năng lực; Trình bày triết lý phát triển.

Phía Nhật Bản không dễ bị thuyết phục. Họ yêu cầu kiểm tra thực tế: Đọc thử ca bệnh; Đánh giá bác sĩ; Kiểm tra quy trình; Xem xét công nghệ… Quá trình kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm. Có những lúc tưởng như không thể tiếp tục.

Khi cơ hội hợp tác vừa hé mở, một sự cố đã xảy ra. Một tổn thương nhỏ chưa được phát hiện trong quá trình đọc. Dù chưa trả kết quả cho khách hàng, phía Nhật vẫn phát hiện và phản ứng rất mạnh.

Không có sự dễ dãi. Không có ngoại lệ. "Họ gần như muốn dừng hợp tác. Đó là thời điểm mà mọi nỗ lực có thể đổ vỡ" – bà Nam Phương nhớ lại.

Trước tình huống đó, Bernard không chọn cách giải thích. Họ chọn cách đối diện.

Đội ngũ được đưa sang Nhật Bản để làm việc trực tiếp. Quy trình được rà soát lại từ đầu. Tiêu chuẩn được nâng lên.

Và một quyết định quan trọng được đưa ra: Kiểm tra chéo 100% các ca chẩn đoán hình ảnh.

Một quyết định không dễ, vì đồng nghĩa với chi phí tăng, áp lực tăng, và yêu cầu hệ thống cao hơn nhiều lần. Nhưng cũng chính từ đó, sự tin tưởng dần được xây dựng.

Sau nhiều vòng đánh giá, phía Nhật Bản không chỉ đồng ý hợp tác. Họ chủ động tiến thêm một bước: Cử chuyên gia sang Việt Nam; Làm việc trực tiếp với đội ngũ; Thiết lập hệ thống hỗ trợ từ xa.

"Đây không chỉ là một hợp tác. Đây là sự công nhận cho một hành trình kiên trì" – bà Nam Phương chia sẻ.

Nguồn: Phóng viên Báo Sức khỏe và Đời sống