Xuất huyết tiêu hóa là gì? Có thể khám tại Bernard không?

Bài viết được tham vấn chuyên môn bởi BS.CK2 Huỳnh Lê Ngọc Thi - Chuyên khoa Nội tiêu hóa - Nội soi, Bernard Healthcare.

Xuất huyết tiêu hóa là gì?

Xuất huyết tiêu hóa là tình trạng chảy máu xảy ra trong ống tiêu hóa, từ thực quản, dạ dày, tá tràng, ruột non cho đến đại tràng và hậu môn. Ngoài ra, lượng máu mất có thể nhiều hoặc ít, tùy theo tình trạng cấp tính - mạn tính, kéo dài âm thầm hoặc biểu hiện rõ ràng.

Tuy nhiên, không phải cứ chảy máu nhiều mới gọi là xuất huyết tiêu hóa và không phải mọi trường hợp đi ngoài ra máu đều nguy hiểm, nhưng không nên chủ quan. Điều quan trọng là phải xác định nguồn chảy máu nằm ở đâu và nguyên nhân là gì.

Một số nguyên nhân thường gặp:

• Trĩ nội, trĩ ngoại
• Nứt kẽ hậu môn
• Viêm đại tràng
• Polyp đại tràng
• Ung thư đại trực tràng
• Loét dạ dày - tá tràng
• Viêm dạ dày mạn tính
• Nhiễm vi khuẩn HP

Xuất huyết tiêu hóa diễn tiến như thế nào?

Trong thực hành lâm sàng, nhiều ca xuất huyết tiêu hóa diễn tiến âm thầm, kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng, với lượng máu mất mỗi ngày rất ít, có thể kèm theo các dấu hiệu thường gặp:

• Phân sẫm màu hơn bình thường
• Máu lẫn trong phân nhưng số lượng ít
• Mệt mỏi kéo dài
• Hoa mắt, chóng mặt
• Da xanh
• Xét nghiệm phát hiện thiếu máu 

Xuất huyết tiêu hóa có tự cầm máu hay tự hết không?

Một số trường hợp chảy máu nhẹ do trĩ hoặc nứt kẽ hậu môn có thể tạm thời giảm hoặc ngưng trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc bệnh đã khỏi. Máu có thể ngưng chảy nhưng tổn thương bên trong vẫn tồn tại và nguy cơ tái phát là rất cao. Đặc biệt, nếu nguyên nhân chảy máu xuất phát từ polyp đại tràng, loét đường tiêu hóa hoặc các tổn thương tiền ung thư, bệnh lý sẽ tiếp tục tiến triển nếu không được chẩn đoán và điều trị đúng cách.

Người bệnh cần đi khám và đánh giá chuyên khoa tiêu hóa ngay khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như: đi ngoài ra máu kéo dài nhiều ngày, máu lẫn trong phân kèm sụt cân không rõ nguyên nhân, đau bụng âm ỉ hoặc đau tăng dần, thiếu máu không rõ nguyên nhân, hoặc có tiền sử gia đình mắc ung thư tiêu hóa. Trong những trường hợp này, không có cách tự xét nghiệm tại nhà hay thuốc uống nào có thể thay thế cho nội soi tiêu hóa trong việc xác định chính xác nguyên nhân chảy máu.

Nội soi tiêu hóa – phương pháp xác định nguyên nhân gây xuất huyết tiêu hóa

Trong chẩn đoán xuất huyết tiêu hóa, nội soi tiêu hóa được xem là tiêu chuẩn vàng giúp xác định rõ nguyên nhân và mức độ tổn thương. Thông qua nội soi, bác sĩ có thể quan sát trực tiếp niêm mạc ống tiêu hóa, từ đó xác định vị trí chảy máu, đánh giá mức độ tổn thương và phát hiện các nguyên nhân thường gặp như viêm, loét, polyp hoặc ung thư tiêu hóa ở giai đoạn sớm. Khi cần thiết, bác sĩ có thể thực hiện sinh thiết để làm rõ bản chất tổn thương, hỗ trợ chẩn đoán và định hướng điều trị.

Đặc biệt, nội soi tiêu hóa chuẩn Nhật chú trọng việc soi kỹ từng vùng niêm mạc với thời gian quan sát đầy đủ, giúp hạn chế bỏ sót các tổn thương nhỏ, phẳng hoặc khó phát hiện bằng phương pháp thông thường. Việc đánh giá chính xác giai đoạn bệnh là cơ sở quan trọng để xây dựng phác đồ điều trị cá nhân hóa, phù hợp với từng người bệnh.

Trong các bệnh lý tiêu hóa, phát hiện sớm đóng vai trò quyết định đến tiên lượng và hiệu quả điều trị. Khi được chẩn đoán ở giai đoạn sớm, việc điều trị thường đơn giản hơn, giảm nguy cơ biến chứng, hạn chế tiến triển sang ung thư và tối ưu chi phí cũng như thời gian điều trị cho người bệnh. Ngược lại, khi phát hiện muộn - đặc biệt trong các trường hợp đã chảy máu nhiều - quá trình điều trị thường phức tạp và tiềm ẩn nhiều nguy hiểm.

Cần lưu ý rằng, xuất huyết tiêu hóa không phải lúc nào cũng biểu hiện bằng chảy máu ồ ạt. Nhiều trường hợp diễn tiến âm thầm, kéo dài và chỉ được phát hiện khi người bệnh đã thiếu máu hoặc tổn thương đã tiến triển. Vì vậy, bất kỳ tình trạng đi ngoài ra máu nào kéo dài hoặc tái diễn đều cần được đánh giá y khoa đầy đủ. Nội soi tiêu hóa đúng chỉ định hiện nay vẫn là cách giúp xác định chính xác nguyên nhân, vị trí chảy máu và lựa chọn hướng điều trị phù hợp.

Nếu bạn hoặc người thân đang gặp vấn đề về tiêu hóa, đặt lịch Tầm soát chuyên sâu; Khám & Điều trị bệnh lý Nội tiêu hóa tại Trung tâm Nội soi tiêu hóa chuẩn Nhật Bernard qua hotline: (028) 3535 2468 hoặc đăng ký tư vấn NGAY TẠI ĐÂY.