Health Talk: Hiểu đúng về bất thường tuyến giáp để chăm sóc sức khỏe chủ động

Chương trình có sự tham gia của ThS.BS. Đoàn Trúc Quỳnh – Chuyên gia Ningen Dock Bernard, chuyên khoa Nội tổng quát, tư vấn và điều trị các bệnh lý Nội tiết – Nội thận. 

Từ những tình huống thường gặp trong thực tế thăm khám, bác sĩ đã làm rõ các vấn đề liên quan đến cường giáp, suy giáp, nhân giáp, nang giáp; đồng thời hướng dẫn cách nhận biết dấu hiệu bất thường, đánh giá nguy cơ và lựa chọn phương án theo dõi, điều trị phù hợp. 

Đặc biệt, phần hỏi đáp trực tiếp ghi nhận nhiều câu hỏi từ người tham dự về việc sử dụng thuốc điều trị lâu dài, nguy cơ mắc bệnh tuyến giáp ở trẻ có mẹ mắc bệnh, theo dõi nang giáp và chăm sóc sức khỏe sau phẫu thuật ung thư tuyến giáp. 

Nhận biết bất thường tuyến giáp và đánh giá đúng nguy cơ 

Tại chương trình, ThS.BS. Đoàn Trúc Quỳnh cho biết, tuyến giáp là một trong những tuyến nội tiết quan trọng, sản xuất hormone tham gia điều hòa quá trình chuyển hóa và nhiều hoạt động của cơ thể. Các bất thường tuyến giáp có thể liên quan đến chức năng, cấu trúc hoặc đồng thời cả hai. 

Đối với rối loạn chức năng tuyến giáp, những thay đổi bất thường về cân nặng, nhịp tim, khả năng chịu nóng hoặc chịu lạnh có thể là dấu hiệu cần lưu ý. Tuy nhiên, một số bệnh lý tuyến giáp diễn tiến âm thầm, không biểu hiện triệu chứng rõ ràng và chỉ được phát hiện thông qua thăm khám, siêu âm hoặc xét nghiệm. 

Một trong những vấn đề được quan tâm tại chương trình là nguy cơ ung thư khi phát hiện nhân giáp. Trên thực tế, không ít người lo lắng khi kết quả siêu âm ghi nhận nhân giáp hoặc phân loại TI-RADS, dù chưa hiểu rõ ý nghĩa của những thông tin này. 

Theo bác sĩ, hệ thống TI-RADS được sử dụng để phân tầng nguy cơ ác tính của nhân giáp dựa trên các đặc điểm siêu âm như cấu trúc, độ hồi âm, hình dạng, bờ tổn thương và các dấu hiệu tăng âm. Kết quả phân loại giúp bác sĩ xác định hướng theo dõi hoặc chỉ định thực hiện thêm các phương pháp chẩn đoán. 

Tuy nhiên, TI-RADS là công cụ phân tầng nguy cơ, không phải kết luận chẩn đoán ung thư tuyến giáp. Việc quyết định có cần chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA) hay không còn phụ thuộc vào kích thước nhân giáp, đặc điểm tổn thương và các yếu tố nguy cơ liên quan. 

Với những trường hợp nang giáp đơn thuần, không có đặc điểm nghi ngờ và không gây triệu chứng, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi thay vì can thiệp. Ngược lại, nang giáp có kích thước lớn, gây khó chịu hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt có thể được xem xét các phương pháp xử trí phù hợp. 

Đáng chú ý, bác sĩ cho biết ngay cả một số trường hợp ung thư tuyến giáp nguy cơ thấp cũng có thể được cân nhắc theo dõi chủ động khi đáp ứng các tiêu chí chuyên môn. 

Những thông tin này giúp người tham dự hiểu rằng việc phát hiện bất thường tuyến giáp cần đi kèm với đánh giá đầy đủ về tính chất tổn thương và nguy cơ tiến triển. Đây là cơ sở để bác sĩ lựa chọn phương án theo dõi hoặc điều trị phù hợp với từng người bệnh, tránh những can thiệp không cần thiết. 

Điều trị và dinh dưỡng cần phù hợp với từng tình trạng bệnh 

Bên cạnh việc nhận biết các bất thường tuyến giáp, chương trình dành thời lượng đáng kể để làm rõ những nguyên tắc trong điều trị và chăm sóc sức khỏe. 

Theo ThS.BS. Đoàn Trúc Quỳnh, phương án điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, mức độ rối loạn chức năng tuyến giáp, đặc điểm tổn thương và tình trạng sức khỏe của từng người. 

Đối với người mắc bệnh suy giáp phải sử dụng hormone tuyến giáp thay thế, liều thuốc có thể thay đổi theo nhu cầu của cơ thể. Trong khi đó, người bệnh cường giáp sử dụng thuốc kháng giáp cần được theo dõi để đánh giá đáp ứng và điều chỉnh liều khi cần thiết. 

Bác sĩ lưu ý việc sử dụng thuốc kéo dài mà không tái khám, xét nghiệm theo chỉ định có thể khiến người bệnh gặp những rối loạn không mong muốn. Vì vậy, tuân thủ điều trị và theo dõi định kỳ đóng vai trò quan trọng trong quá trình kiểm soát bệnh. 

Một nội dung khác nhận được sự quan tâm là chế độ dinh dưỡng dành cho người mắc bệnh tuyến giáp, đặc biệt là những quan niệm về việc kiêng đậu nành, rau họ cải hoặc bổ sung i-ốt. 

Bác sĩ cho biết hiện chưa có chế độ ăn đặc biệt nào được chứng minh có thể chữa khỏi bệnh suy giáp. Người bệnh cần duy trì chế độ dinh dưỡng đa dạng, cân đối và phù hợp với tình trạng sức khỏe. 

Đối với người sử dụng Levothyroxine, việc tiêu thụ thực phẩm từ đậu nành quá gần thời điểm uống thuốc có thể ảnh hưởng đến khả năng hấp thu. Người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn về thời điểm uống thuốc và chế độ ăn. 

Tương tự, các loại rau họ cải không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn khỏi thực đơn. Việc sử dụng với lượng vừa phải và chế biến phù hợp vẫn có thể đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng hằng ngày. 

Riêng i-ốt, dù là thành phần thiết yếu để tổng hợp hormone tuyến giáp, việc bổ sung quá mức có thể gây bất lợi đối với một số người có bệnh lý tuyến giáp. Do đó, người bệnh không nên tự ý sử dụng các sản phẩm bổ sung khi chưa có chỉ định chuyên môn. 

Thông qua những nội dung này, bác sĩ khuyến khích người tham dự xây dựng chế độ ăn cân bằng, duy trì vận động và nghỉ ngơi hợp lý, đồng thời tuân thủ hướng dẫn điều trị thay vì áp dụng những phương pháp truyền miệng chưa được kiểm chứng. 

Giải đáp những băn khoăn thực tế về bệnh lý tuyến giáp 

Phần hỏi đáp trực tiếp là một trong những hoạt động thu hút sự quan tâm của người tham dự, với nhiều câu hỏi xuất phát từ quá trình điều trị và chăm sóc sức khỏe của bản thân, gia đình. 

Một người tham dự chia sẻ từng được chẩn đoán bệnh Basedow, sau đó mắc viêm tuyến giáp Hashimoto và hiện đang sử dụng thuốc điều trị suy giáp. Trong quá trình mang thai và sau sinh, liều thuốc đã được điều chỉnh nhiều lần. Người này băn khoăn về khả năng phải điều trị suốt đời và nguy cơ mắc bệnh tuyến giáp ở con. 

Giải đáp trường hợp này, ThS.BS. Đoàn Trúc Quỳnh cho biết viêm tuyến giáp Hashimoto là bệnh lý tự miễn, có thể gây suy giáp và khiến người bệnh cần sử dụng hormone thay thế trong thời gian dài. 

Trong thai kỳ, nhu cầu hormone tuyến giáp có thể tăng lên. Sau sinh, nhu cầu này thay đổi nên bác sĩ cần đánh giá lại thông qua xét nghiệm để điều chỉnh liều thuốc phù hợp. 

Đối với trẻ có mẹ mắc bệnh tuyến giáp, bác sĩ khuyến nghị theo dõi sự phát triển về chiều cao, cân nặng và chú ý những biểu hiện bất thường. Việc thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu cần căn cứ vào tiền sử bệnh và đánh giá cụ thể của bác sĩ. 

Một trường hợp khác đặt câu hỏi về việc theo dõi nang giáp đã được phát hiện qua siêu âm nhưng chưa có chỉ định điều trị. 

Theo bác sĩ, việc quyết định thời gian theo dõi phụ thuộc vào đặc điểm và kích thước nang giáp. Đối với nang giáp đơn thuần, nguy cơ thấp và không gây triệu chứng, bác sĩ có thể lựa chọn tiếp tục theo dõi. Nếu nang có kích thước lớn, gây khó chịu hoặc ảnh hưởng đến thẩm mỹ, các phương pháp can thiệp sẽ được xem xét tùy tình trạng cụ thể. 

Chương trình cũng ghi nhận câu hỏi về việc chăm sóc và theo dõi sau phẫu thuật ung thư tuyến giáp. 

Bác sĩ giải thích rằng người bệnh được phẫu thuật cắt một phần tuyến giáp có thể chưa cần bổ sung hormone nếu phần tuyến giáp còn lại vẫn đáp ứng đủ nhu cầu của cơ thể. Tuy nhiên, người bệnh cần tái khám để theo dõi chức năng tuyến giáp và đánh giá nguy cơ tái phát theo hướng dẫn của bác sĩ điều trị. 

Những câu hỏi thực tế đã mở rộng nội dung chương trình từ kiến thức nhận biết bệnh đến các vấn đề cụ thể trong quá trình điều trị lâu dài. Qua đó, người tham dự có thêm thông tin để hiểu rõ tình trạng sức khỏe, trao đổi hiệu quả với bác sĩ và thực hiện các biện pháp chăm sóc phù hợp. 

Khép lại buổi chia sẻ, ThS.BS. Đoàn Trúc Quỳnh nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chú ý những thay đổi bất thường của cơ thể, chủ động thăm khám và tuân thủ hướng dẫn chuyên môn. Đối với các bệnh lý tuyến giáp, phương án theo dõi và điều trị cần được cá nhân hóa dựa trên tình trạng cụ thể của từng người. 

Chương trình kết thúc với hoạt động giao lưu, trò chơi và trao quà, tạo thêm cơ hội kết nối giữa bác sĩ và người tham dự. 

Thông qua chương trình Sống Khỏe Hạnh Phúc, Bernard Healthcare và Sun* Healthcare tiếp tục phối hợp đưa kiến thức y khoa đến gần hơn với cộng đồng, góp phần nâng cao nhận thức và khuyến khích mỗi người chủ động chăm sóc sức khỏe.