HƯỚNG DẪN CHĂM SÓC VẾT THƯƠNG TẠI NHÀ AN TOÀN

Làm sạch vết thương đúng cách ngay từ đầu

Theo TTƯT – Bác sĩ Cao cấp – BS.CKII Trần Đoàn Đạo, Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Y khoa Bernard Healthcare, nguyên Trưởng khoa Bỏng – Phẫu thuật Tạo hình Bệnh viện Chợ Rẫy: "Tùy theo đặc điểm của vết thương, vết thương sạch hoặc vết thương không sạch mà cách chăm sóc sẽ có những lưu ý khác nhau”.

Với các vết thương sạch, người bệnh nên sát trùng vùng da lành xung quanh vết thương trước khi rửa. Việc sát trùng nên thực hiện từ mép vết thương lan rộng ra vùng da xung quanh khoảng 5-10 cm2 để hạn chế vi khuẩn trên da xâm nhập vào mô tổn thương.

Sau đó, vết thương nên được rửa bằng nước muối sinh lý 0,9% hoặc nước sạch vô trùng. Đây là phương pháp đơn giản nhưng đủ để loại bỏ bụi bẩn, dịch tiết và hỗ trợ quá trình lành thương. Các chuyên gia cũng lưu ý không nên lạm dụng các chất sát khuẩn mạnh trên mọi loại vết thương vì một số sản phẩm có thể làm tổn thương tế bào lành đang tham gia vào quá trình phục hồi mô.

Trong trường hợp vết thương không sạch hoặc có nguy cơ nhiễm trùng cao như dính bùn đất, bụi đường, dị vật hoặc bị ô nhiễm môi trường, việc làm sạch vẫn là ưu tiên hàng đầu. Có thể cân nhắc sử dụng các dung dịch làm sạch có khả năng kiểm soát vi khuẩn nhưng vẫn tương thích với mô lành để vừa hỗ trợ làm sạch vừa hạn chế tổn thương tế bào.

Đối với nhóm vết thương này, BS.CKII Trần Đoàn Đạo lưu ý: "Quy trình chăm sóc cơ bản không thay đổi, tuy nhiên cần lựa chọn dung dịch rửa vết thương có chỉ số tương thích sinh học cao. Những sản phẩm này vừa có khả năng diệt khuẩn, vừa giúp bảo vệ mô lành tại chỗ”. 

Lựa chọn băng gạc phù hợp để bảo vệ và hỗ trợ lành thương

Sau khi được làm sạch, vết thương cần được che phủ bằng loại băng phù hợp. Nhiều người vẫn cho rằng để vết thương khô hoàn toàn sẽ nhanh lành hơn, nhưng theo bác sĩ Đạo, môi trường ẩm phù hợp giúp quá trình tái tạo mô diễn ra thuận lợi hơn.

"Nên chọn những vật liệu giúp duy trì môi trường ẩm tại vết thương để hỗ trợ vết thương nhanh lành hơn”, BS Đạo cho hay.

Một loại băng gạc lý tưởng cần đáp ứng các tiêu chí:

• Kiểm soát dịch tiết hiệu quả.
• Duy trì độ ẩm phù hợp cho vết thương.
• Hỗ trợ ngăn ngừa nhiễm khuẩn.
• Không gây tổn thương mô khi tháo băng.
• Không để lại cặn trên bề mặt vết thương.
• Giúp giảm đau khi thay băng.

Bác sĩ cũng cho biết băng gạc phù hợp cần kiểm soát được dịch tiết, không làm khô bề mặt vết thương, hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn và không gây đau khi thay băng.

Tuy nhiên, môi trường lành thương tối ưu là "ẩm nhưng không quá ướt". Nếu dịch tiết không được kiểm soát tốt, vùng da xung quanh có thể bị ngâm ẩm, dễ tổn thương và làm chậm quá trình hồi phục. Vì vậy, việc lựa chọn loại băng phù hợp với lượng dịch tiết và tình trạng vết thương là rất quan trọng.

Thay băng bao lâu một lần là hợp lý?

Một quan niệm phổ biến là thay băng càng nhiều càng sạch. Thực tế, thay băng quá thường xuyên không những không giúp vết thương mau lành mà còn có thể gây tác động bất lợi.

Mỗi lần thay băng đều có nguy cơ làm giảm nhiệt độ tại vị trí tổn thương, gây co mạch tạm thời, giảm cung cấp oxy cho mô và tạo cảm giác đau. Với các loại gạc truyền thống dễ khô và bám dính vào nền vết thương, việc tháo băng nhiều lần còn có thể làm tổn thương mô mới hình thành.

Tần suất thay băng phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:

• Lượng dịch tiết của vết thương.
• Loại băng gạc đang sử dụng.
• Vị trí vết thương.
• Mức độ vận động của vùng tổn thương.

Những vết thương tiết dịch nhiều có thể cần thay băng hằng ngày. Trong khi đó, một số loại băng hiện đại có khả năng duy trì môi trường ẩm và kiểm soát dịch tiết tốt có thể lưu trên vết thương trong vài ngày nếu băng vẫn sạch, không bong tróc và không bị thấm dịch quá mức. Người bệnh nên thay băng sớm khi băng bị bẩn, bong khỏi da hoặc thấm đẫm dịch tiết.

Theo dõi dấu hiệu nhiễm trùng để xử trí kịp thời

Ngay cả khi vết thương ban đầu không nghiêm trọng, việc theo dõi hằng ngày vẫn rất cần thiết để phát hiện sớm các dấu hiệu nhiễm trùng.

Các biểu hiện cần lưu ý bao gồm:

• Sưng, nóng, đỏ quanh vết thương.
• Đau tăng lên thay vì giảm dần theo thời gian.
• Vết thương tiết dịch nhiều hơn bình thường.
• Xuất hiện dịch đục hoặc mủ.
• Phù nề quanh vùng tổn thương.
• Mép vết thương tách rộng hoặc khó liền.

BS.CKII Trần Đoàn Đạo cho biết, sưng, nóng, đỏ, đau là phản ứng của cơ thể khi tình trạng nhiễm khuẩn vượt quá khả năng đáp ứng của hệ miễn dịch. Bên cạnh đó, tình trạng tiết dịch, xuất hiện mủ, đau tăng, phù nề quanh vết thương hoặc mép vết thương tách rộng đều là những dấu hiệu cảnh báo người bệnh cần được thăm khám y tế.

Khi xuất hiện các dấu hiệu trên, đặc biệt nếu tình trạng ngày càng nặng hoặc kèm sốt, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được đánh giá và điều trị phù hợp.

Chăm sóc vết thương tại nhà hiệu quả không chỉ là rửa sạch và băng kín. Làm sạch đúng cách, lựa chọn băng gạc phù hợp, thay băng hợp lý và theo dõi sát các dấu hiệu nhiễm trùng là những yếu tố quan trọng giúp hạn chế biến chứng, giảm đau và thúc đẩy quá trình lành thương.

Tại TP.HCM, người bị vết thương lâu lành có thể thăm khám tại Đơn vị điều trị vết thương chuyên sâu - Bàn chân đái tháo đường Bernard Wound Care (trực thuộc Hệ Thống Y khoa Chuyên sâu Quốc tế Bernard) dưới sự dẫn dắt của TTƯT. BS cao cấp. BS. CKII Trần Đoàn Đạo – Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Y khoa Bernard Healthcare, nguyên Trưởng khoa Bỏng – Tạo hình Bệnh viện Chợ Rẫy.

Tư vấn & điều trị:

🔹Loét bàn chân đái tháo đường​

🔹Loét do thiếu máu nuôi, tắc hẹp động mạch chi dưới​

🔹Loét tĩnh mạch​

🔹 Loét tỳ đè ở người nằm lâu, hạn chế vận động​

🔹 Loét trên nền bệnh nhân ung thư​

🔹 Vết thương sau phẫu thuật chậm lành, vết thương nhiễm khuẩn hoặc hoại tử (phẫu thuật thẩm mỹ bị nhiễm trùng, hoại tử)​

🔹 Vết thương do bỏng và di chứng sau bỏng​

🔹 Sẹo lồi, sẹo phì đại, sẹo co rút và các trường hợp cần phục hồi tạo hình​

Người bệnh có vết thương chậm lành, tái diễn, có dấu hiệu nhiễm trùng hoặc xuất hiện trên nền đái tháo đường, bệnh lý mạch máu nên được thăm khám chuyên khoa để xác định nguyên nhân và lựa chọn hướng điều trị phù hợp.  ​

Để đặt lịch khám và điều trị với các chuyên gia đầu ngành tại Bernard Wound Care, quý khách vui lòng liên hệ hotline 028 3535 2468 hoặc nhận thông tin tư vấn tại https://www.facebook.com/BernardHealthcare