Tìm hiểu Chương trình “Healthier SG” của Singapore: Khám sức khỏe toàn dân chỉ thực sự có ý nghĩa khi gắn với phân tầng nguy cơ

Những điểm nổi bật đáng tìm hiểu và nghiên cứu cách làm của Singapore:

Khám sức khoẻ sàng lọc, phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ và can thiệp từ sớm

Những năm gần đây, Singapore triển khai chương trình quốc gia Healthier SG với định hướng chuyển mạnh từ mô hình “chữa bệnh” sang “giữ gìn sức khỏe”. Thay vì chờ người dân mắc bệnh mới đến bệnh viện điều trị, hệ thống y tế chủ động tổ chức khám sàng lọc, phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ và can thiệp từ sớm.

Thông qua các chương trình khám sức khỏe định kỳ, người dân được tầm soát các bệnh không lây nhiễm phổ biến như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, béo phì; đồng thời được sàng lọc các bệnh ung thư thường gặp như ung thư vú, ung thư cổ tử cung và ung thư đại trực tràng.

Điều đáng chú ý là Singapore không xem số lượng người được khám sức khoẻ là thước đo thành công quan trọng nhất mà giá trị cốt lõi nằm ở việc sử dụng kết quả khám để đánh giá nguy cơ sức khỏe của từng người dân và xây dựng kế hoạch quản lý sức khỏe phù hợp.

Phân tầng nguy cơ sức khoẻ - cách quản lý sức khoẻ hiện đại

 Sau khi khám sức khỏe, người dân Singapore được đánh giá tổng thể dựa trên nhiều yếu tố như tuổi, huyết áp, chỉ số khối cơ thể (BMI), tình trạng hút thuốc lá, nồng độ cholesterol trong máu, tiền sử bệnh lý và các yếu tố nguy cơ tim mạch khác.

Từ đó, mỗi người được phân vào các nhóm nguy cơ khác nhau:
- Nhóm khỏe mạnh, chưa có yếu tố nguy cơ đáng kể;
- Nhóm có yếu tố nguy cơ nhưng chưa mắc bệnh;
- Nhóm đã mắc bệnh mạn tính cần được quản lý thường xuyên;
- Nhóm nguy cơ rất cao hoặc đa bệnh lý cần theo dõi tích cực.

Mỗi tầng nguy cơ sẽ có phương thức can thiệp riêng. Người khỏe mạnh được hướng dẫn duy trì lối sống lành mạnh. Người có yếu tố nguy cơ được tư vấn thay đổi hành vi, chế độ dinh dưỡng và tăng cường vận động. Người mắc bệnh mạn tính được bác sĩ gia đình theo dõi liên tục. Trong khi đó, nhóm nguy cơ rất cao được áp dụng mô hình quản lý ca bệnh với sự phối hợp giữa bệnh viện, y tế cộng đồng và các dịch vụ chăm sóc tại nhà.

Cách tiếp cận này giúp nguồn lực y tế được sử dụng hiệu quả hơn, tập trung vào đúng đối tượng cần được chăm sóc nhiều nhất, đồng thời giảm đáng kể số trường hợp nhập viện và biến chứng nặng.

Từ khám sức khỏe, phân tầng nguy cơ đến lập kế hoạch sức khỏe cá nhân

Một điểm nổi bật khác của mô hình Singapore là sau khi được phân tầng nguy cơ, mỗi người dân đều được xây dựng kế hoạch sức khỏe cá nhân hóa.

Kế hoạch này không chỉ ghi nhận các chỉ số sức khỏe hiện tại mà còn xác định mục tiêu cụ thể cho từng cá nhân như kiểm soát cân nặng, điều chỉnh chế độ ăn uống, tăng cường vận động thể lực, cai thuốc lá hoặc kiểm soát các bệnh mạn tính đang mắc phải.

Các mục tiêu này được bác sĩ gia đình theo dõi định kỳ và điều chỉnh phù hợp theo diễn tiến sức khỏe của từng người.

Nhờ vậy, kết quả khám sức khỏe không nằm lại trên giấy hay trong hệ thống dữ liệu mà thực sự trở thành công cụ hỗ trợ người dân thay đổi hành vi và nâng cao sức khỏe lâu dài.

Đối với TP.HCM, nơi đang triển khai chương trình khám sức khỏe cho toàn bộ người dân với quy mô lớn nhất cả nước, kinh nghiệm của Singapore mang lại nhiều gợi mở quan trọng. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là hoàn thành số lượt khám theo kế hoạch mà phải hình thành được một hệ thống quản lý sức khỏe toàn dân dựa trên dữ liệu. Mỗi người dân sau khi khám sức khỏe cần được phân tầng nguy cơ rõ ràng, kết quả được cập nhật vào hồ sơ sức khỏe điện tử và trở thành cơ sở để xây dựng kế hoạch chăm sóc phù hợp. Những người thuộc nhóm nguy cơ cao cần được các trạm y tế và đội chăm sóc sức khỏe liên tục theo dõi thường xuyên; người mắc bệnh mạn tính được quản lý lâu dài; trong khi nhóm khỏe mạnh tiếp tục được duy trì các hoạt động dự phòng và khám định kỳ.

Xa hơn, dữ liệu phân tầng nguy cơ sẽ giúp chính quyền địa phương hình thành “bản đồ sức khỏe dân cư” trên từng địa bàn, từ đó chủ động bố trí nguồn lực, xây dựng các chương trình phòng chống bệnh tật và chăm sóc sức khỏe phù hợp với nhu cầu thực tế của cộng đồng. Có thể nói, nếu khám sức khỏe là cánh cửa đầu tiên của hành trình chăm sóc sức khỏe thì phân tầng nguy cơ chính là chìa khóa để mở ra một mô hình quản lý sức khỏe hiện đại, liên tục và bền vững. Đây cũng là hướng đi mà nhiều quốc gia phát triển đang theo đuổi và là mục tiêu mà TP.HCM đang từng bước hiện thực hóa trong quá trình xây dựng hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn dân trong giai đoạn mới.