TẮM KHUYA CÓ GÂY ĐỘT QUỴ?

Tại chương trình Health Talk “Chủ động bảo vệ sức khỏe trước nguy cơ đột quỵ và các bệnh tim mạch, thận, chuyển hóa”, BS.CKII Đặng Nhất Tâm – Chuyên khoa Nội Thần kinh tại Bernard Healthcare đã chia sẻ về một quan niệm phổ biến: tắm khuya có thể gây đột quỵ, đặc biệt khi cơ thể mệt mỏi hoặc thời tiết lạnh.

Theo bác sĩ, cần phân biệt giữa thời điểm xảy ra biến cố và nguyên nhân gây bệnh, bởi một trường hợp đột quỵ xuất hiện trong lúc tắm hoặc sau khi tắm chưa đủ để kết luận hoạt động này là nguyên nhân trực tiếp. "Trong y khoa, các nghiên cứu quan sát ở cả chuyên ngành tim mạch và đột quỵ đều chưa thấy mối liên hệ rõ ràng giữa việc tắm khuya và đột quỵ." – BS.CKII Đặng Nhất Tâm – Chuyên khoa Nội Thần kinh tại Bernard Healthcare chia sẻ.

Nghiên cứu khoa học về mối liên hệ giữa tắm khuya và đột quỵ

Năm 2017, nghiên cứu Clinical Characteristics of Stroke Occurring while Bathing của Joji Inamasu và cộng sự, công bố trên tạp chí Journal of Stroke and Cerebrovascular Diseases, đã phân tích dữ liệu của 1.939 bệnh nhân đột quỵ trong giai đoạn 2011–2015.

Kết quả ghi nhận 78 trường hợp đột quỵ xảy ra trong lúc tắm, chiếm khoảng 4% tổng số bệnh nhân được khảo sát. Trong đó có 32 ca nhồi máu não, 28 ca xuất huyết não và 18 ca xuất huyết dưới nhện.

Tỷ lệ đột quỵ xảy ra trong lúc tắm ở nhóm xuất huyết dưới nhện là 8,6%, nhóm xuất huyết não là 5,5%, trong khi nhóm nhồi máu não là 2,6%. Đây là tỷ lệ trong từng nhóm bệnh nhân đột quỵ được nghiên cứu, không phải xác suất một người bị đột quỵ khi tắm.

Các kết quả này gợi ý rằng cần tiếp tục nghiên cứu về những biến cố đột quỵ xảy ra trong lúc tắm, đặc biệt ở nhóm đột quỵ xuất huyết. Tuy nhiên, nghiên cứu chưa đủ cơ sở để xác lập mối quan hệ nhân quả giữa việc tắm và đột quỵ.

Một điểm quan trọng khác là nghiên cứu khảo sát các trường hợp đột quỵ xảy ra khi tắm nói chung, không phân tích riêng việc tắm vào ban đêm. Do đó, không thể lấy số liệu này để khẳng định tắm khuya làm tăng nguy cơ đột quỵ.

Việc đột quỵ xảy ra trong lúc tắm hoặc sau khi tắm không đồng nghĩa chính hoạt động tắm là nguyên nhân gây bệnh. Để xác định nguyên nhân và các yếu tố liên quan, cần xem xét tình trạng sức khỏe, bệnh nền và nguy cơ tim mạch của từng người.

Thay đổi nhiệt độ khi tắm có thể ảnh hưởng đến huyết áp và tuần hoàn

Dù chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy tắm khuya trực tiếp gây đột quỵ, những thay đổi nhiệt độ trong quá trình tắm có thể tác động đến huyết áp và hệ tuần hoàn.

Khi tiếp xúc với nước nóng, các mạch máu ngoại vi có xu hướng giãn ra có thể khiến huyết áp giảm. Ngược lại, khi gặp lạnh, mạch máu co lại và huyết áp có thể tăng. Sự thay đổi này đòi hỏi hệ tim mạch phải điều chỉnh để duy trì tuần hoàn ổn định.

Ở người khỏe mạnh, cơ thể thường có khả năng thích nghi với những thay đổi nhiệt độ thông thường. Tuy nhiên, ở người cao tuổi, người mắc bệnh tim mạch, người tăng huyết áp hoặc người đang mệt mỏi, mất nước hoặc vừa vận động gắng sức cần thận trọng hơn, nhất là khi nhiệt độ nước và môi trường chênh lệch lớn.

Đối với những người phải tắm muộn do công việc hoặc sinh hoạt, BS.CKII Đặng Nhất Tâm – Chuyên khoa Nội Thần kinh tại Bernard Healthcare khuyến nghị: "Nếu điều kiện bắt buộc phải tắm muộn, bạn nên ngồi nghỉ cho ráo mồ hôi rồi mới tắm bằng nước ấm. Khi tắm xong, cần lau khô người và mặc áo choàng tắm dài kín từ đầu đến chân trước khi bước ra phòng ngoài có máy lạnh”.

Đối với người phải tắm muộn do công việc hoặc sinh hoạt, nên chú ý một số nguyên tắc an toàn:

• Nghỉ ngơi sau khi vận động hoặc ra nhiều mồ hôi, tránh tắm ngay khi cơ thể còn đang gắng sức.
• Sử dụng nước ấm vừa phải, tránh nước quá nóng hoặc quá lạnh.
• Hạn chế thay đổi nhiệt độ đột ngột giữa phòng tắm và môi trường bên ngoài.
• Không tắm khi vừa uống nhiều rượu bia hoặc đang chóng mặt, khó thở, quá mệt.
• Lau khô người và giữ ấm sau khi tắm, đặc biệt khi bước vào phòng có máy lạnh.

Những lưu ý này nhằm hạn chế các phản ứng bất lợi của cơ thể trước sự thay đổi nhiệt độ, không thể thay thế việc kiểm soát bệnh nền và các yếu tố nguy cơ đột quỵ.

Nhận diện các yếu tố nguy cơ đột quỵ

Theo American Stroke Association, đột quỵ có nhiều yếu tố nguy cơ đã được xác lập, trong đó tăng huyết áp là một trong những yếu tố quan trọng nhất có thể kiểm soát được.

Đột quỵ xảy ra khi dòng máu cung cấp cho một phần não bị gián đoạn do tắc nghẽn mạch máu (nhồi máu não), hoặc khi mạch máu bị vỡ gây chảy máu trong hay quanh não (đột quỵ xuất huyết).

Những yếu tố nguy cơ thường gặp bao gồm:

• Tăng huyết áp: Huyết áp cao kéo dài gây tổn thương thành mạch, làm tăng nguy cơ tắc nghẽn hoặc vỡ mạch máu não.
• Đái tháo đường: Đường huyết cao kéo dài gây tổn thương mạch máu và thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch.
• Rối loạn mỡ máu: Cholesterol LDL tăng cao góp phần hình thành mảng xơ vữa, làm hẹp lòng động mạch và tăng nguy cơ nhồi máu não.
• Rung nhĩ và bệnh lý tim mạch: Rung nhĩ có thể làm hình thành huyết khối trong tim. Khi huyết khối di chuyển lên não, nó có thể gây tắc mạch máu não.
• Hút thuốc lá, béo phì, ít vận động và lạm dụng rượu bia: Những yếu tố này góp phần làm gia tăng nguy cơ bệnh tim mạch và đột quỵ.

Bên cạnh đó, tuổi cao, tiền sử gia đình có người bị đột quỵ hoặc bản thân từng bị đột quỵ, cơn thiếu máu não thoáng qua cũng là những yếu tố cần được xem xét khi đánh giá nguy cơ.

Điểm đáng lưu ý là nhiều bệnh lý kể trên có thể tiến triển âm thầm trong thời gian dài. Người tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc xơ vữa động mạch có thể chưa xuất hiện triệu chứng rõ rệt, nhưng nguy cơ biến cố tim mạch và đột quỵ vẫn hiện hữu.

Đây cũng là lý do việc chỉ điều chỉnh một thói quen sinh hoạt, chẳng hạn tránh tắm khuya, không thể thay thế cho quá trình nhận diện và kiểm soát các yếu tố nguy cơ.

Nhận biết sớm dấu hiệu đột quỵ qua quy tắc BE FAST

Đột quỵ là tình trạng cấp cứu y tế, đòi hỏi người bệnh phải được đánh giá và điều trị càng sớm càng tốt. Việc nhận biết triệu chứng kịp thời có thể giúp tăng cơ hội điều trị và hạn chế nguy cơ di chứng.

Các dấu hiệu thường xuất hiện đột ngột, có thể ghi nhớ thông qua quy tắc BE FAST:

• B – Balance (Thăng bằng): Mất thăng bằng, chóng mặt, đi lại khó khăn.
• E – Eyes (Mắt): Nhìn mờ, nhìn đôi hoặc mất thị lực đột ngột.
• F – Face (Khuôn mặt): Méo miệng, lệch mặt, một bên mặt yếu hoặc xệ xuống.
• A – Arms (Cánh tay): Yếu hoặc tê đột ngột một bên tay, chân.
• S – Speech (Lời nói): Nói khó, nói ngọng hoặc không hiểu lời nói.
• T – Time (Thời gian): Gọi cấp cứu ngay khi xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ.

Ngoài ra, đau đầu dữ dội xuất hiện đột ngột, bất thường, đặc biệt khi kèm buồn nôn, nôn hoặc rối loạn ý thức, cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo đột quỵ.

Khi xuất hiện các dấu hiệu trên, cần gọi 115 ngay lập tức. Ngay cả khi triệu chứng tự hết sau vài phút, người bệnh vẫn cần được đánh giá y tế vì có thể đã xảy ra cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA).

Kiểm soát các yếu tố nguy cơ để chủ động phòng ngừa đột quỵ

Phòng ngừa đột quỵ cần được thực hiện thường xuyên, thông qua việc kiểm soát bệnh nền và xây dựng lối sống lành mạnh.

Trước hết, mỗi người nên theo dõi huyết áp định kỳ, kiểm tra đường huyết và mỡ máu theo tư vấn của bác sĩ. Với người đã được chẩn đoán tăng huyết áp, đái tháo đường, rung nhĩ hoặc bệnh tim mạch, việc tuân thủ điều trị và tái khám đúng hẹn có vai trò đặc biệt quan trọng.

Song song đó, cần duy trì chế độ ăn cân đối, hạn chế muối, chất béo bão hòa, không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia, giữ cân nặng hợp lý và vận động thể chất đều đặn. Người trưởng thành có thể hướng tới ít nhất 150 phút hoạt động thể lực cường độ vừa mỗi tuần, tùy theo tình trạng sức khỏe.

Đối với người có nhiều yếu tố nguy cơ, bác sĩ có thể chỉ định thêm các phương pháp kiểm tra phù hợp để đánh giá tình trạng tim mạch, mạch máu và sức khỏe não bộ.

Việc thăm khám cần được cá thể hóa theo độ tuổi, tiền sử bệnh, triệu chứng và mức độ nguy cơ; không phải ai cũng cần thực hiện tất cả các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh.

Cần phân biệt rõ, tầm soát nguy cơ dành cho người chưa có triệu chứng cấp tính, còn khi nghi ngờ đột quỵ, người bệnh phải được cấp cứu ngay.

Bernard Healthcare triển khai tầm soát nguy cơ đột quỵ chuyên sâu

Tại Bernard Healthcare, chương trình Tầm soát nguy cơ đột quỵ chuyên sâu kết hợp đánh giá lâm sàng, xét nghiệm, kiểm tra tim mạch và các phương pháp chẩn đoán hình ảnh theo danh mục chương trình, giúp bác sĩ nhận diện những bất thường và yếu tố nguy cơ cần theo dõi.

Các kỹ thuật như MRI não AI 3D, siêu âm Doppler mạch máu, điện tâm đồ và siêu âm tim góp phần cung cấp thông tin về cấu trúc não, tình trạng mạch máu và chức năng tim mạch. Bác sĩ sẽ tổng hợp kết quả cùng tiền sử bệnh và các yếu tố nguy cơ để đưa ra khuyến nghị phù hợp.

Đặc biệt, kết quả MRI/CT thuộc chương trình tầm soát chuyên sâu được thực hiện đọc chéo với chuyên gia Bệnh viện Đại học Yamanashi (Nhật Bản), bổ sung góc nhìn chuyên môn độc lập trong quá trình đánh giá hình ảnh. Khi phát hiện bất thường cần làm rõ, bác sĩ có thể trao đổi, hội chẩn để thống nhất hướng đánh giá và theo dõi tiếp theo.

Hoạt động tầm soát giúp nhận diện các nguy cơ và bất thường có thể phát hiện bằng những phương pháp kiểm tra được thực hiện, nhưng không thể dự đoán chắc chắn hoặc loại trừ hoàn toàn khả năng xảy ra đột quỵ trong tương lai.

Nhằm tạo điều kiện để khách hàng chủ động kiểm tra sức khỏe, Bernard Healthcare triển khai chương trình ưu đãi 15% dành cho dịch vụ Tầm soát nguy cơ đột quỵ chuyên sâu, với mức giá chỉ còn 10,7 triệu đồng (giá gốc 12,6 triệu đồng).

• Thời gian áp dụng: 01/11-31/12/2026.
• Không áp dụng đồng thời với các chương trình ưu đãi khác (nếu có).

Tham khảo chi tiết chương trình ưu đãi cuối năm tại Bernard Healthcare: https://bernard.vn/uu-dai-15-chuong-trinh-kham-suc-khoe-cuoi-nam-2026-b-1274

📞 Liên hệ Fanpage Bernard hoặc Hotline 0916 39 00 33 | (028) 3535 2468 để được tư vấn chương trình tầm soát sức khỏe toàn diện Ningen Dock, giúp phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ tim mạch, đột quỵ và nhiều bệnh lý tiềm ẩn trước khi xuất hiện triệu chứng.