10 năm ngừng hút thuốc, liệu rằng nguy cơ ung thư phổi có còn?
19/01/2026
Nhiều người tin rằng chỉ cần bỏ thuốc lá đủ lâu thì nguy cơ ung thư phổi sẽ “biến mất”. Thực tế, việc ngừng hút thuốc mang lại lợi ích rất lớn cho sức khỏe, nhưng nguy cơ ung thư phổi không phải lúc nào cũng mất đi hoàn toàn, đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc từng có tiền sử hút thuốc kéo dài.
Khách hàng T.H.M. (71 tuổi) đến Bernard Healthcare thăm khám trong tình trạng sụt cân, ho đờm trắng kéo dài, mệt mỏi nhiều tháng và khó thở khi gắng sức. Trước đó, người bệnh từng sốt nhẹ về chiều, cảm giác nóng khan vùng cổ về đêm nhưng không đau ngực, không khó nằm đầu thấp.
Đáng chú ý, ông M. có nhiều bệnh lý mạn tính nền như hen phế quản, tiền sử hút thuốc lá lâu năm, chỉ mới dừng khoảng 10 năm nay. Ngoài ra, còn có thiếu máu cơ tim thành trước - vách và thành dưới, xơ vữa động mạch cảnh hai bên với mức hẹp 21 - 34%. Đây đều là những yếu tố nguy cơ âm thầm ảnh hưởng đến phổi trong thời gian dài.
Trước những biểu hiện kéo dài và yếu tố nguy cơ hiện hữu, bác sĩ Bernard đã chỉ định ông M. thực hiện các khảo sát chuyên sâu để đánh giá toàn diện tình trạng phổi. Kết quả chụp cắt lúc vi tính (CT) ngực có tiêm thuốc cản quang ghi nhận:
- Khí phế thủng lan tỏa hai phổi
- Các vùng xơ - xẹp và giãn phế quản phân thùy S1-2 phổi phải
- Những mảng xơ - xẹp rải rác tại S1-2 phổi phải và thùy dưới phổi trái
- Hình ảnh mô kẽ dạng nốt và dạng lưới, kèm dày vách liên tiểu thùy
Mặc dù các tổn thương bắt thuốc sau tiêm nhưng mức độ không đồng nhất, khiến bác sĩ Bernard phải cân nhắc tổn thương với nhiều khả năng khác nhau như viêm mạn tính, tổn thương phổi phức tạp cho đến các bệnh lý ác tính (tổn thương di căn).
|
Vì sao tổn thương “bắt thuốc không đồng nhất” cần được cân nhắc kỹ? Khi chụp CT ngực có tiêm thuốc cản quang, việc tổn thương bắt thuốc cho thấy vùng phổi đó vẫn có hoạt động và mạch máu nuôi dưỡng. Tuy nhiên, mức độ bắt thuốc không đồng nhất (chỗ nhiều – chỗ ít) gợi ý rằng cấu trúc bên trong tổn thương không đồng đều. Hình ảnh này có thể gặp trong viêm mạn tính kéo dài, tổn thương phổi phức tạp trên nền bệnh mạn, hoặc các bệnh lý ác tính, nơi mô viêm, mô tăng sinh và vùng kém nuôi dưỡng xen kẽ nhau. Vì vậy, bác sĩ cần cân nhắc nhiều khả năng khác nhau thay vì kết luận vội vàng chỉ dựa vào hình ảnh. |
Song song với chẩn đoán hình ảnh, kết quả xét nghiệm máu của ông H. cũng ghi nhận tăng một số dấu ấn ung thư quan trọng như PSA, CA19-9 và Pro-GRP.
Pro-GRP là dấu ấn có giá trị cao trong việc gợi ý ung thư phổi tế bào nhỏ, một dạng ung thư chiếm khoảng 15% các trường hợp ung thư phổi nhưng có đặc điểm tiến triển nhanh và khả năng di căn sớm. Nồng độ Pro-GRP của bệnh nhân cao hơn giới hạn bình thường, làm tăng mức độ nghi ngờ cần được theo dõi sát.
Dựa trên tổng hợp biểu hiện lâm sàng, hình ảnh học và kết quả xét nghiệm, bác sĩ Bernard đã tư vấn và giới thiệu bệnh nhân đến bệnh viện chuyên khoa hô hấp – ung bướu để tiến hành các đánh giá chuyên sâu hơn, xác định bản chất tổn thương và lên kế hoạch điều trị phù hợp, kịp thời.
Ung thư phổi có thể tiến triển âm thầm như thế nào?
Theo Bác sĩ Bernard, ung thư phổi tế bào nhỏ là dạng ung thư ác tính chiếm khoảng 15% tổng số ca ung thư phổi với tốc độ tiến triển nhanh, tính xâm lấn mạnh và khả năng di căn sớm tới các cơ quan quan trọng như não, gan, xương hoặc thận.
Bệnh thường được chia thành 2 giai đoạn:
- Giai đoạn giới hạn khi tổn thương còn khu trú ở một bên phổi và hạch trung thất
- Giai đoạn lan rộng khi tế bào ung thư đã xâm lấn sang phổi đối diện hoặc xuất hiện di căn xa
Bệnh có thể khởi phát với triệu chứng rất kín đáo: ho kéo dài, mệt mỏi, sụt cân, khó thở nhẹ khi gắng sức. Nhiều người chỉ đi khám khi triệu chứng nặng lên rõ rệt, trong khi giai đoạn sớm lại là thời điểm có nhiều cơ hội kiểm soát bệnh hơn.
Thực tế cho thấy, chỉ khoảng một phần ba bệnh nhân được phát hiện ở giai đoạn giới hạn, trong khi phần lớn trường hợp được chẩn đoán muộn, không phải vì bệnh khởi phát đột ngột, mà vì các dấu hiệu ban đầu dễ bị bỏ qua.
Ho kéo dài, sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi dai dẳng hay khó thở khi gắng sức không nên được xem là “chuyện bình thường của tuổi già”, đặc biệt ở người có tiền sử hút thuốc hoặc bệnh lý tim phổi mạn tính.
Việc thăm khám đúng thời điểm, kết hợp đánh giá lâm sàng – chẩn đoán hình ảnh – xét nghiệm chuyên sâu giúp nhận diện sớm những bất thường tiềm ẩn, ngay cả khi triệu chứng chưa rõ ràng.
Từ trường hợp trên, những ai thuộc nhóm nguy cơ cần lưu ý, đặc biệt là thói quen hút thuốc lâu năm dù đã bỏ, hãy chủ động kiểm tra sức khỏe để không bỏ lỡ những dấu hiệu quan trọng của cơ thể.
Xem thêm:
CT Scan liều thấp - “Tiêu chuẩn vàng” trong tầm soát, phát hiện sớm các bệnh lý lành và ác tính phổi, đặc biệt ung thư phổiVới những người có tiền sử hút thuốc lá, sử dụng rượu bia kéo dài, việc tầm soát phổi định kỳ bằng CT liều thấp đóng vai trò quan trọng trong phát hiện sớm và nâng cao hiệu quả điều trị. Chụp CT Scan ngực liều thấp (Low-Dose Chest CT Scan) là một kỹ thuật hình ảnh hiện đại hơn, để tái tạo hình ảnh chi tiết bên trong lồng ngực. Đặc biệt, kỹ thuật này chỉ dùng liều tia rất thấp, đủ để phát hiện rõ ràng và hạn chế bỏ sót các tổn thương dù là rất nhỏ, phù hợp cho việc tầm soát và phát hiện các tổn thương tiền ung thư phổi và ung thư phổi giai đoạn từ rất sớm.
Bernard Healthcare sở hữu hệ thống CT Scan hiện đại với công nghệ “liều thấp” cùng đội ngũ bác sĩ lâm sàng khám kỹ, bác sĩ chẩn đoán hình ảnh giàu kinh nghiệm, đảm bảo độ chính xác trong phát hiện tổn thương ở phổi. Ngoài ra, người bệnh khi có nhu cầu còn có thể tham vấn ý kiến thứ hai kết quả CT Scan phổi cùng Chuyên gia Bệnh viện Đại học Yamanashi (Nhật Bản) - Bệnh viện điều trị ung thư tuyến cuối nổi tiếng Nhật Bản; Đối tác quản lý chất lượng chẩn đoán hình ảnh của Bernard Healthcare. Khi phát hiện nguy cơ bất thường hoặc dấu hiệu nghi ngờ, Bernard sẽ kích hoạt quy trình hội chẩn đa chuyên khoa với chuyên gia dày dặn kinh nghiệm (trong nước hoặc quốc tế) để đưa ra hướng tư vấn, can thiệp kịp thời; sẵn sàng đồng hành cùng bệnh nhân và gia đình tại các bệnh viện chuyên sâu trong nước và Nhật Bản. Đặt lịch tầm soát sức khỏe chuyên sâu tại Bernard Healthcare qua hotline 028 3535 2468 hoặc đăng ký tư vấn TẠI ĐÂY. |
Xem thêm:
