SAU CHẨN ĐOÁN UNG THƯ, NGƯỜI BỆNH NÊN LÀM GÌ TRONG 2 TUẦN ĐẦU?
Khoảnh khắc nhận chẩn đoán ung thư có thể khiến người bệnh và gia đình khó tiếp nhận trọn vẹn những gì bác sĩ trao đổi sau đó. Cùng lúc, hàng loạt câu hỏi xuất hiện: Bệnh đang ở giai đoạn nào? Có cần điều trị ngay? Nên điều trị ở đâu? Có cần tham vấn thêm một bác sĩ khác?
Thay vì cố tìm câu trả lời cho tất cả, người bệnh có thể bắt đầu từ những việc cụ thể: tập hợp hồ sơ, làm rõ chẩn đoán và từng bước chuẩn bị cho kế hoạch phía trước.
Mốc 2 tuần trong bài mang tính tham khảo. Tùy loại ung thư, giai đoạn và tình trạng sức khỏe, thời gian cần xử trí ở mỗi người có thể khác nhau. Một số trường hợp cần được can thiệp sớm theo đánh giá của bác sĩ.
Tuần đầu: Thu thập đầy đủ thông tin
Một trong những việc cần làm sớm sau chẩn đoán là tập hợp đầy đủ hồ sơ y khoa, gồm kết quả giải phẫu bệnh, xét nghiệm máu, CT, MRI, PET/CT nếu có, dữ liệu hình ảnh cùng các báo cáo, kết luận của bác sĩ.
Nếu đã thăm khám tại nhiều cơ sở, người bệnh nên sắp xếp hồ sơ theo trình tự thời gian. Đây là những dữ liệu quan trọng để bác sĩ nắm được quá trình chẩn đoán, đồng thời cần thiết khi hội chẩn, chuyển cơ sở điều trị hoặc tham vấn ý kiến thứ hai.
Bên cạnh việc có đủ hồ sơ, người bệnh cần hiểu rõ chẩn đoán hiện tại. Những câu hỏi nên trao đổi với bác sĩ gồm: Đây là loại ung thư gì? Giai đoạn bệnh đã được xác định chưa? Có cần thực hiện thêm xét nghiệm nào? Bước tiếp theo được đề nghị là gì?
Trong trạng thái căng thẳng, việc ghi nhớ toàn bộ nội dung của một buổi khám không dễ dàng. Người bệnh có thể chuẩn bị câu hỏi từ trước, ghi chép những thông tin quan trọng hoặc nhờ một người thân đi cùng.
Một vấn đề khác thường khiến người bệnh lo lắng là có cần bắt đầu điều trị ngay hay không. Không phải mọi loại ung thư đều có cùng diễn tiến và yêu cầu xử trí trong cùng một khoảng thời gian. Một số trường hợp có thể cần thêm thời gian để hoàn thiện chẩn đoán và chuẩn bị trước điều trị; trong khi những tình trạng như ung thư máu cấp, tắc nghẽn đường thở hoặc chèn ép tủy có thể cần được xử trí nhanh hơn.
Vì vậy, người bệnh không nên tự quyết định trì hoãn điều trị mà cần trao đổi với bác sĩ để xác định thời điểm phù hợp thực hiện bước tiếp theo.
Trao đổi kỹ với bác sĩ giúp người bệnh hiểu rõ hơn chẩn đoán, những vấn đề cần làm rõ và các bước tiếp theo trong quá trình thăm khám, điều trị.
Tuần hai: Bắt đầu xây dựng kế hoạch
Khi hồ sơ đã tương đối đầy đủ và chẩn đoán được làm rõ hơn, người bệnh có thể bắt đầu tìm hiểu kế hoạch và nơi điều trị phù hợp.
Tham vấn ý kiến thứ hai (Second Opinion) có thể được cân nhắc khi chẩn đoán còn điểm chưa rõ, gặp loại ung thư hiếm hoặc người bệnh muốn có thêm ý kiến chuyên môn trước một quyết định điều trị quan trọng.
Việc tham vấn cần dựa trên hồ sơ cụ thể. Kết quả giải phẫu bệnh, hình ảnh học, xét nghiệm và quá trình chẩn đoán trước đó là cơ sở để chuyên gia đánh giá. Với những ca phức tạp, hội chẩn đa chuyên khoa có thể giúp các chuyên khoa liên quan cùng xem xét tình trạng bệnh và trao đổi về hướng xử trí.
Người bệnh và gia đình cũng nên tìm hiểu nơi điều trị, kế hoạch dự kiến, thời gian và chi phí cần chuẩn bị. Có được những thông tin này từ sớm sẽ giúp chủ động hơn khi sắp xếp công việc và cuộc sống trong thời gian điều trị.
Hai tuần đầu không phải một “thời hạn” để người bệnh phải đưa ra mọi quyết định. Quan trọng hơn, sau giai đoạn này, người bệnh đã có hồ sơ tương đối đầy đủ, hiểu rõ hơn chẩn đoán, biết những vấn đề nào còn cần làm rõ và bước tiếp theo cần thực hiện.
Chuẩn bị cho hành trình điều trị
Cùng với việc hoàn thiện hồ sơ và tìm hiểu kế hoạch điều trị, người bệnh cần chọn lọc những thông tin mình tiếp nhận.
Thay vì tìm kiếm chung chung về “ung thư”, người bệnh nên tập trung vào đúng loại ung thư, đúng giai đoạn và những vấn đề liên quan trực tiếp đến tình trạng của mình. Một số nguồn thông tin dành cho người bệnh có thể tham khảo gồm Cancer.Net của Hiệp hội Ung thư Lâm sàng Hoa Kỳ (ASCO), American Cancer Society và National Cancer Institute (NCI).
Ngược lại, cần thận trọng với các diễn đàn ẩn danh, thông tin truyền miệng hoặc quảng cáo những sản phẩm được giới thiệu có khả năng “điều trị ung thư”.
Người mới nhận chẩn đoán cũng thường nhận được nhiều lời khuyên về ăn uống, thuốc Nam, thuốc Bắc hoặc thực phẩm bổ sung. Không nên tự ý sử dụng các sản phẩm này hoặc áp dụng chế độ ăn kiêng cực đoan khi chưa trao đổi với bác sĩ. Nếu đang sử dụng thuốc, thảo dược hay thực phẩm bổ sung, người bệnh nên thông tin đầy đủ cho bác sĩ.
Bên cạnh chuyên môn, người bệnh và gia đình cũng cần chuẩn bị cho những thay đổi trong công việc, thời gian, tài chính và sinh hoạt. Một người thân cùng theo sát có thể hỗ trợ trong các buổi khám, ghi chép thông tin, quản lý hồ sơ và cùng xử lý những vấn đề phát sinh.
Với người vừa nhận chẩn đoán ung thư, việc cùng lúc quản lý hồ sơ, tiếp nhận thông tin chuyên môn và chuẩn bị cho điều trị có thể không dễ dàng. Bernard Cancer Unit – Đơn vị Hỗ trợ Bệnh nhân Ung thư được xây dựng như một đầu mối hỗ trợ người bệnh xuyên suốt quá trình này, từ quản lý hồ sơ bệnh án, tham vấn ý kiến thứ hai, hội chẩn đa chuyên khoa, kết nối chuyên gia trong nước – Nhật Bản đến các nhu cầu chăm sóc phù hợp trong từng giai đoạn.
Hội chẩn và tham vấn ý kiến chuyên môn giúp bác sĩ có thêm cơ sở đánh giá những trường hợp ung thư phức tạp, từ đó trao đổi về hướng xử trí phù hợp.
Bernard Cancer Unit – Đơn vị Hỗ trợ Bệnh nhân Ung thư
Tư vấn kỹ càng – Đồng hành xuyên suốt.
Quý khách hoặc người thân mới nhận chẩn đoán ung thư, cần hỗ trợ hệ thống hóa hồ sơ, tham vấn ý kiến thứ hai, hội chẩn đa chuyên khoa hoặc định hướng các bước tiếp theo, vui lòng liên hệ Bernard Cancer Unit tại m.me/BernardHealthcare hoặc hotline 0916 39 00 33 | 028 3535 2468 để được tư vấn hướng hỗ trợ phù hợp.
