Theo 'lối dẫn trái tim' để đưa khoa học đến gần bệnh nhân Việt Nam hơn

Đằng sau quyết định ấy là hành trình của lòng trắc ẩn, của sự phụng sự và những người đã đặt niềm tin vào chị.

Nữ tiến sĩ y khoa nói chị rất mong góp phần giúp người bệnh tiếp cận các phương pháp điều trị tiên tiến với chi phí phù hợp.

Từ cô bé nhà nông đến nữ tiến sĩ huyết học

TS.BS Nguyễn Thị Thu Thảo sinh năm 1992, lớn lên tại Đức Trọng (Lâm Đồng) trong một gia đình làm nông. Những ký ức tuổi thơ của chị gắn với những tháng ngày cha mẹ tảo tần và những cơn đau nhức kéo dài vì lao động nặng nhọc.

Ngày ấy, cô bé Thảo thường phụ cha mẹ xoa bóp mỗi khi đau lưng, nhức mỏi. Nhưng càng lớn, chị càng nhận ra những chứng đau đó không thể xoa dịu chỉ bằng đôi bàn tay, mà cần được khám chữa bệnh bằng y học.

Một biến cố khác đã in dấu sâu sắc trong tuổi thơ chị. Khi người bà yêu quý đột ngột qua đời vì tai biến, không kịp từ biệt gia đình, cô học trò nhỏ nghe người lớn tiếc nuối rằng giá như được cấp cứu kịp thời, có thể bà đã được cứu sống.

Những câu chuyện ấy góp phần hình thành ước mơ trở thành bác sĩ.

Năm 2010, Thu Thảo trúng tuyển Đại học Y Dược TPHCM. Với một gia đình có ba người con cùng đi học, áp lực kinh tế không hề nhỏ. Trong khi nhiều bạn bè đi làm thêm, chị lựa chọn một cách khác: Cố gắng học để được học bổng.

"Tôi biết ba mẹ đã cố gắng hết mức để tôi được học hành, nên chỉ nghĩ phải cố gắng học tốt nhất có thể" - chị từng chia sẻ.

TPHCM từ đó trở thành nơi nuôi dưỡng tuổi trẻ, khát vọng và quá trình trưởng thành của chị. Đó không chỉ là nơi học tập mà còn là nơi chị chứng kiến những mảnh đời bệnh nhân, những câu chuyện khiến mình day dứt suốt nhiều năm.

Một trong số đó là hình ảnh người mẹ có hai người con cùng mắc ung thư mà chị gặp trong thời gian thực tập môn huyết học. Cuộc trò chuyện chưa kịp trọn vẹn vì chị phải quay lại lớp học, nhưng nỗi ám ảnh về người mẹ ấy vẫn còn ở lại.

Nhiều năm sau, khi lựa chọn chuyên ngành, ký ức ấy lại hiện về.

Chị quyết định theo đuổi huyết học – lĩnh vực vốn gắn liền với những bệnh nhân ung thư máu, bệnh máu mãn tính phải chiến đấu từng ngày với bệnh tật, nhưng cũng là lĩnh vực tiên phong trong việc áp dụng các tiến bộ khoa học để mang lại những hi vọng mới cho người bệnh.

"Tôi luôn nghĩ đến hành trình gian nan vất vả của người bệnh khi nhắc đến ung thư" - chị nói.

Có lẽ chính sự đồng cảm ấy đã dẫn lối cho nhiều lựa chọn quan trọng trong cuộc đời nữ bác sĩ trẻ.

Sáu năm ở Nhật Bản và mong muốn mang tri thức, các kết nối quốc tế phục vụ bệnh nhân Việt Nam

BS. Nguyễn Thị Thu Thảo với đồng nghiệp Nhật Bản khi nhận bằng tiến sĩ y khoa.

Năm 2019, Thu Thảo sang Nhật Bản học tiến sĩ.

Tại Đại học Yamanashi, rồi sau đó là Đại học Keio, chị được tiếp cận môi trường nghiên cứu hiện đại cùng những thành tựu tiên tiến trong sinh học phân tử, liệu pháp gene, liệu pháp tế bào trong huyết học và ung thư.Đó là con đường mà nhiều nhà khoa học trẻ mơ ước.

Sau khi bảo vệ thành công luận án tiến sĩ, chị tiếp tục có cơ hội nghiên cứu chuyên sâu tại Nhật Bản với mức thu nhập, điều kiện sống và môi trường học thuật đáng mơ ước.

Nhưng càng đi sâu vào nghiên cứu, chị càng trăn trở trước một câu hỏi: Làm thế nào để những thành tựu khoa học ấy đến gần hơn với bệnh nhân Việt Nam?

Trong lĩnh vực huyết học, CAR-T cell được xem là một trong những bước tiến đột phá của y học hiện đại. Tuy nhiên, chi phí điều trị hiện nay vẫn còn rất cao, vượt quá khả năng tiếp cận của phần lớn người bệnh.

Trong quá trình học tập tại Nhật Bản, TS. BS Thu Thảo có cơ hội làm việc cùng các chuyên gia đầu ngành và tiếp cận những hướng nghiên cứu mới nhằm giảm chi phí, mở rộng khả năng ứng dụng của liệu pháp này.

Chị nhận ra Việt Nam đang rất cần những người có thể kết nối giữa nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và thực hành lâm sàng.

"Tôi muốn về sớm hơn một chút để có thể làm được nhiều việc hơn" - chị tâm sự.

Quyết định ấy không hề dễ dàng.

Ở Nhật Bản là môi trường sống ổn định, hệ thống an sinh phát triển, điều kiện nghiên cứu lý tưởng và tương lai rộng mở cho cả gia đình.

Nhưng sau nhiều tháng suy nghĩ, chị vẫn chọn về Việt NamKhông phải vì những gì mình từ bỏ, mà vì những điều mình có thể đóng góp.

TS.BS Nguyễn Thị Thu Thảo (thứ 2 từ phải) cùng các chuyên gia Nhật Bản hồi năm 2023.

Những người đồng hành trên hành trình phụng sự

Nếu mong muốn giúp người bệnh có phương pháp điều trị tốt hơn là động lực bên trong, thì những người đồng hành lại là chất xúc tác quan trọng giúp quyết định trở về trong giai đoạn này của TS.BS Thu Thảo trở nên rõ ràng hơn.

Trong câu chuyện của mình, chị nhiều lần nhắc đến bà Nguyễn Nam Phương - Tổng Giám đốc Hệ thống y khoa chuyên sâu quốc tế Bernard Healthcare, như một điểm tựa và nguồn động lực quan trọng.

"Sau lần gặp với chị Nam Phương khi chị đến làm việc với Đại học Yamanashi, chị Phương đã dành cho tôi sự trân trọng và nhiều hỗ trợ để những ý tưởng còn nằm trên giấy có cơ hội trở thành hiện thực. Đặc biệt, sự tâm huyết của chị Nam Phương, một người cũng vượt qua rất nhiều khó khăn thử thách để làm nghề y một cách chuẩn mực, chuyên sâu và tử tế, đã tạo động lực cho tôi rất nhiều để dũng cảm, tự tin đi tiếp con đường mình đã chọn" – chị chia sẻ.

Ban đầu, TS. BS Thu Thảo chỉ nghĩ mình sẽ hỗ trợ một số hoạt động chuyên môn hoặc kết nối quốc tế từ xa. Nhưng qua các cuộc trao đổi, chị nhận thấy ở Bernard Healthcare một sự quan tâm nghiêm túc đối với các hướng phát triển y học chính xác, công nghệ gene và các phương pháp điều trị tiên tiến.

Quan trọng hơn, đó là mong muốn đưa những thành tựu y học hiện đại đến gần hơn với người dân Việt Nam.

Sự đồng điệu về quan điểm này đã mở ra nhiều cơ hội hợp tác.

Thông qua những kết nối được xây dựng trong thời gian học tập và nghiên cứu tại Nhật Bản, các cuộc trao đổi chuyên môn với những nhà khoa học hàng đầu đã được thúc đẩy, trong đó có các chuyên gia từ Đại học Yamanashi, Đại học Nagoya, Đại học Kyoto. Đây cũng là nền tảng để phát triển các chương trình hợp tác nghiên cứu, đào tạo và chuyển giao công nghệ trong tương lai.

TS. BS Thu Thảo đang cố gắng kết nối những kinh nghiệm và thành tựu từ các nhóm nghiên cứu quốc tế với nhu cầu thực tiễn tại Việt Nam, nhất là trong lĩnh vực CAR-T cell và các công nghệ điều trị mới cho bệnh lý huyết học.

Theo chị, điều quý giá nhất không nằm ở giới thiệu một công nghệ cụ thể, mà là xây dựng được đội ngũ nhân lực và hệ sinh thái nghiên cứu đủ năng lực để làm chủ công nghệ trong tương lai.

"Việt Nam cần nhiều người trẻ được đào tạo bài bản để tiếp tục phát triển những lĩnh vực này" - chị chia sẻ.

Hiện nay, bên cạnh vai trò ở Bộ môn Huyết học Đại học Y Dược TPHCM, chị còn tham gia các hoạt động nghiên cứu, kết nối chuyên gia quốc tế và phát triển các dự án hướng đến ứng dụng thực tiễn cho người bệnh.

Với Bernard Healthcare, TS.BS Thu Thảo vẫn dành thời gian để giúp vận hành Đơn vị Hỗ trợ bệnh nhân ung thư, được thành lập hồi tháng 3/2026. Đồng thời, chị còn tham gia hoạt động khám, tư vấn sức khỏe, góp phần giúp người bệnh tiếp cận thông tin y khoa chuẩn xác.

Nhìn lại hành trình của mình, TS.BS Nguyễn Thị Thu Thảo cho rằng mỗi giai đoạn cuộc đời đều có những giá trị khác nhau.

Có thời điểm chị nghĩ nhiều về hạnh phúc cá nhân.

Có thời điểm chị trăn trở về tương lai, sự ổn định hay điều kiện sống.

Nhưng đến hôm nay, điều khiến chị thấy bình an nhất lại là cảm giác mình đang làm một công việc có ích.

Có lẽ vì thế mà giữa rất nhiều lựa chọn, chị đã chọn trở về trong giai đoạn này.

Trở về để đứng gần hơn với người bệnh.

Trở về để những tri thức tích lũy từ nước ngoài có cơ hội phục vụ cộng đồng.

Và để tiếp tục theo đuổi điều mà chị tin là ý nghĩa nhất của nghề y: Dùng khoa học để phụng sự con người.

Trong hành trình ấy, kiến thức chuyên môn là nền tảng. Nhưng thứ dẫn đường cho nữ tiến sĩ huyết học trẻ tuổi vẫn là lòng trắc ẩn – điều đã theo chị từ những ngày còn là cô bé nhà nông ở vùng đất cao nguyên cho đến hôm nay.

Xem thêm nội dung chi tiết tại Báo Sức Khỏe Đời Sống