ĐI CHÂN TRẦN: NGUY CƠ MẤT CHÂN Ở NGƯỜI BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG

Vì sao một vết xước nhỏ có thể dẫn đến đoạn chi?

Theo TTƯT. Bác sĩ Cao cấp. BS.CKII Trần Đoàn Đạo (Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Y khoa Bernard Healthcare, nguyên Trưởng khoa Bỏng – Phẫu thuật Tạo hình Bệnh viện Chợ Rẫy), sự chủ quan trước các biến chứng nhỏ chính là nguyên nhân hàng đầu khiến người bệnh đối mặt với nguy cơ mất chân.

Ở người mắc đái tháo đường, tình trạng tăng đường huyết và các bệnh lý nền đi kèm như mỡ máu cao, cao huyết áp sẽ gây tổn thương hệ thống thần kinh và mạch máu. Điều này dẫn đến một vòng luẩn quẩn vô cùng nguy hiểm:

• Mất cảm giác bảo vệ: Người bệnh thường gặp phải các biểu hiện như tê bì chân tay, da khô nứt nẻ hay bàn chân biến dạng. Khả năng cảm nhận cơn đau suy giảm khiến họ có thể đạp phải vật nhọn khi đi chân trần mà hoàn toàn không hay biết.   

• Suy yếu hệ miễn dịch và khả năng tự lành: Khi đường huyết không được kiểm soát tốt, hệ miễn dịch sẽ suy yếu. Một va chạm nhỏ lúc đi chân trần sẽ lập tức tạo thành vết loét, và tình trạng đường huyết cao sẽ tạo môi trường lý tưởng để vết loét nhanh chóng bị nhiễm trùng.

• Tốc độ hoại tử nhanh: Diễn biến loét do đái tháo đường cực kỳ phức tạp. Việc không được làm sạch mô chết và chăm sóc đúng cách từ sớm sẽ khiến vết thương không thể tự lành; mảng hoại tử ngày càng tích tụ và ăn sâu xuống các lớp cân cơ xương. Lúc này, nguy cơ buộc phải cưa chân (tháo ngón, đoạn chi) là rất cao.  

Tâm lý lơ là: Rào cản lớn trong việc bảo vệ đôi chân 

Thực tế tiếp nhận bệnh nhân cho thấy, các vết thương nặng thường xuất phát từ việc người bệnh ít quan tâm đến bệnh lý nền và lơ là khi xuất hiện những vết loét ban đầu. Đặc biệt ở các vùng quê, rất nhiều bệnh nhân vẫn giữ thói quen đi chân trần ra ruộng, ra vườn mà không mang giày dép bảo vệ. 

Đáng ngại hơn, việc thay đổi các thói quen sinh hoạt gắn bó hàng chục năm là điều rất khó khăn. Theo Bác sĩ Đạo, ngay cả khi bàn chân đã bắt đầu biến dạng, bác sĩ khuyên người bệnh nên sử dụng nạng chống để giảm bớt áp lực tì đè, nhưng nhiều bệnh nhân lớn tuổi vẫn từ chối vì không muốn thay đổi thói quen đi lại bình thường. Phải mất rất nhiều thời gian thuyết phục, và đa số chỉ thực sự lắng nghe khi vết loét đã ăn sâu, hoại tử nặng. 

Bên cạnh đó, các thói quen không tốt cho sức khỏe như hút thuốc, uống rượu hay tình trạng béo phì thường bị xem nhẹ. Khi có vết thương, nhiều người bệnh có tâm lý chỉ cần thay băng bề mặt là xong, chăm sóc sơ xài, không đúng cách, dẫn đến việc quá trình phục hồi không đạt hiệu quả. 

4 nguyên tắc vàng phòng ngừa loét bàn chân đái tháo đường

Để bảo vệ đôi chân, người bệnh đái tháo đường cần chủ động thay đổi thói quen và tuân thủ các nguyên tắc sau: 

• Kiểm soát bệnh lý nền nghiêm ngặt: Tình trạng tăng đường huyết thường xuyên là nguyên nhân đầu tiên dẫn đến nguy cơ loét. Người bệnh cần tuân thủ phác đồ của bác sĩ để kiểm soát tốt đường huyết, mỡ máu và huyết áp.

• Tuyệt đối không đi chân trần: Luôn mang giày dép mềm, vừa vặn ngay cả khi đi lại trong nhà. Kiểm tra kỹ bên trong giày dép trước khi mang để loại bỏ dị vật (sỏi, cát, côn trùng).

• Vệ sinh và kiểm tra bàn chân mỗi ngày: Rửa chân bằng nước ấm (kiểm tra nhiệt độ nước bằng khuỷu tay), lau khô nhẹ nhàng, đặc biệt là kẽ các ngón chân. Sử dụng kem dưỡng ẩm để tránh da khô nứt nẻ, tránh không bôi vào kẽ ngón.

• Tầm soát sớm và dùng dụng cụ hỗ trợ: Nếu bàn chân có dấu hiệu biến dạng, hãy sử dụng nạng chống hoặc giày dép chuyên dụng để giảm áp lực tì đè theo chỉ định của bác sĩ. Đồng thời, cần thực hiện tầm soát sớm bệnh lý mạch máu và thần kinh ngoại biên, thay vì đợi đến khi có vết thương mới bắt đầu quan tâm. 

Bernard Wound Care: Đơn vị chăm sóc vết thương chuyên sâu 

Một vết loét đái tháo đường đang âm thầm ăn sâu không thể cứu vãn bằng cách tự sát trùng bề mặt. Việc điều trị vết thương mạn tính đòi hỏi một hệ thống y khoa bài bản.

Tại Bernard Healthcare, đơn vị điều trị vết thương chuyên sâu Bernard Wound Care áp dụng cách tiếp cận đa chuyên khoa (MDT) để đánh giá toàn diện thể trạng người bệnh. Đội ngũ y bác sĩ không chỉ xử lý trực tiếp các vùng hoại tử, áp dụng phác đồ chuẩn khoa học giúp vết thương mau lành, mà còn đồng hành quản lý sức khỏe dài hạn, bảo vệ tối đa đôi chân cho bệnh nhân.

Đơn vị điều trị vết thương chuyên sâu Bernard dưới sự dẫn dắt của TTƯT.BS cao cấp.BS.CKII Trần Đoàn Đạo – Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Y khoa Bernard Healthcare, nguyên Trưởng khoa Bỏng – Tạo hình Bệnh viện Chợ Rẫy, chuyên tiếp nhận và điều trị:​

🔹Loét bàn chân đái tháo đường​

🔹Loét do thiếu máu nuôi, tắc hẹp động mạch chi dưới​

🔹Loét tĩnh mạch​

🔹Loét tỳ đè ở người nằm lâu, hạn chế vận động​

🔹Loét trên nền bệnh nhân ung thư​

🔹Vết thương sau phẫu thuật chậm lành, vết thương nhiễm khuẩn hoặc hoại tử (phẫu thuật thẩm mỹ bị nhiễm trùng, hoại tử)​

🔹Vết thương do bỏng và di chứng sau bỏng​

🔹Sẹo lồi, sẹo phì đại, sẹo co rút và các trường hợp cần phục hồi tạo hình​

Người bệnh có vết thương chậm lành, tái diễn, có dấu hiệu nhiễm trùng hoặc xuất hiện trên nền đái tháo đường, bệnh lý mạch máu nên được thăm khám chuyên khoa để xác định nguyên nhân và lựa chọn hướng điều trị phù hợp.  ​

👉Hãy bảo vệ đôi chân của bạn và người thân ngay từ hôm nay. Nhắn tin qua Fanpage Bernard hoặc gọi hotline 0916 39 00 33 | 028 3535 2468 để được tư vấn phác đồ chăm sóc vết thương chuyên sâu và đặt lịch thăm khám.