Phình động mạch não: Mối nguy âm thầm có thể dẫn đến đột quỵ

Theo các nghiên cứu, ước tính khoảng 2–5% dân số có túi phình động mạch não. Phần lớn trường hợp không gây triệu chứng đặc hiệu và có thể được phát hiện tình cờ khi người bệnh thực hiện các khảo sát chẩn đoán hình ảnh vì một vấn đề sức khỏe khác.

Sự hiện diện của túi phình không đồng nghĩa với nguy cơ xảy ra biến cố ngay lập tức. Điều quan trọng là nhận diện những yếu tố có thể ảnh hưởng đến nguy cơ vỡ, từ đó xác định trường hợp cần theo dõi, can thiệp hoặc thực hiện khảo sát chuyên sâu khi có chỉ định.

Vỡ túi phình động mạch não có thể gây xuất huyết dưới nhện, đe dọa tính mạng

Phình động mạch não là tình trạng một đoạn thành động mạch trong não bị suy yếu và phình giãn bất thường dưới tác động của áp lực dòng máu. Túi phình thường hình thành tại những vị trí động mạch phân nhánh, nơi thành mạch chịu tác động của dòng máu.

Kích thước, hình dạng và vị trí túi phình có thể khác nhau ở từng người. Một số túi phình lớn hoặc nằm ở vị trí đặc biệt có thể chèn ép các cấu trúc thần kinh lân cận, gây đau vùng quanh mắt, nhìn đôi, sụp mí hoặc bất thường về thị lực.

Theo Viện Nghiên cứu Quốc gia về Rối loạn Thần kinh và Đột quỵ Hoa Kỳ (NINDS), các yếu tố liên quan đến nguy cơ hình thành phình động mạch não bao gồm tăng huyết áp, hút thuốc lá, tiền sử gia đình mắc bệnh và một số rối loạn di truyền ảnh hưởng đến cấu trúc thành mạch.

Trong đó, tăng huyết áp làm gia tăng áp lực tác động lên thành động mạch, còn hút thuốc lá có thể gây tổn thương mạch máu, góp phần thúc đẩy sự hình thành và phát triển của túi phình. Yếu tố gia đình cũng cần được lưu ý, đặc biệt khi có nhiều người thân cùng mắc bệnh.

Khi túi phình vỡ, máu có thể tràn vào khoang dưới nhện, nằm giữa các lớp màng bao quanh não, gây xuất huyết dưới nhện. Đây là một dạng đột quỵ xuất huyết có thể dẫn đến tăng áp lực nội sọ, thiếu máu não muộn, não úng thủy và tổn thương thần kinh nghiêm trọng.

Dấu hiệu cảnh báo điển hình là cơn đau đầu xuất hiện đột ngột, dữ dội, thường được mô tả là cơn đau đầu nghiêm trọng nhất từng trải qua. Người bệnh cũng có thể buồn nôn, nôn ói, cứng gáy, nhìn mờ, co giật hoặc rối loạn ý thức.

Khi xuất hiện những biểu hiện trên, đặc biệt là cơn đau đầu dữ dội khởi phát đột ngột, người bệnh cần được cấp cứu ngay, bởi xuất huyết dưới nhện có thể diễn tiến nhanh, gây hôn mê hoặc tử vong nếu không được xử trí kịp thời.

Phát hiện sớm túi phình giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ và lựa chọn hướng xử trí phù hợp

Một trong những băn khoăn phổ biến khi phát hiện phình động mạch não là liệu người bệnh có cần phẫu thuật hay không. Trên thực tế, phần lớn túi phình chưa vỡ có thể duy trì ổn định trong thời gian dài và không phải trường hợp nào cũng cần can thiệp.

Một số nghiên cứu ghi nhận nguy cơ vỡ túi phình khoảng 1-2% mỗi năm ở những nhóm bệnh nhân được nghiên cứu. Tuy nhiên, đây không phải mức nguy cơ chung cho tất cả trường hợp. Khả năng vỡ phụ thuộc vào kích thước, vị trí, hình dạng, sự phát triển của túi phình theo thời gian, cùng các yếu tố như tăng huyết áp, hút thuốc lá và tiền sử gia đình.

Với những túi phình nhỏ, chưa vỡ và được đánh giá có nguy cơ thấp, bác sĩ có thể lựa chọn theo dõi định kỳ kết hợp kiểm soát các yếu tố nguy cơ. Ngược lại, túi phình có đặc điểm nguy cơ cao, tăng kích thước hoặc gây triệu chứng có thể cần được cân nhắc phẫu thuật kẹp cổ túi phình hoặc can thiệp nội mạch.

Quyết định điều trị cần được cá thể hóa, dựa trên việc cân nhắc giữa nguy cơ vỡ túi phình và những rủi ro có thể gặp phải khi can thiệp.

Để khảo sát hệ thống động mạch não, bác sĩ có thể sử dụng chụp cộng hưởng từ mạch máu não (MRA) hoặc chụp cắt lớp vi tính mạch máu não (CTA) nhằm xác định vị trí, kích thước và đặc điểm túi phình. Một số trường hợp cần đánh giá chi tiết hơn có thể được chỉ định chụp mạch số hóa xóa nền (DSA).

Cần phân biệt rằng chụp cộng hưởng từ não (MRI não) thông thường chủ yếu khảo sát cấu trúc não, trong khi MRA tập trung đánh giá hệ thống mạch máu. Vì vậy, kết quả MRI não bình thường không đủ để loại trừ hoàn toàn phình động mạch não.

Các khuyến cáo chuyên môn hiện nay không đề xuất tầm soát phình động mạch não đại trà cho tất cả người trưởng thành. Việc ở những nhóm có nguy cơ cao, đặc biệt là người có từ hai thân nhân bậc một (cha mẹ, anh chị em ruột hoặc con) mắc phình động mạch não hoặc xuất huyết dưới nhện do vỡ túi phình, người mắc một số bệnh lý di truyền liên quan hoặc có chỉ định chuyên khoa.

Đối với người có tiền sử gia đình, các yếu tố nguy cơ khác hoặc lo lắng về sức khỏe mạch máu não, việc trao đổi với bác sĩ sẽ giúp xác định có cần kiểm tra thêm hay không. Trong những trường hợp phù hợp, MRA có thể được cân nhắc vì đây là phương pháp không sử dụng bức xạ ion hóa. Tuy nhiên, việc thực hiện vẫn cần dựa trên lợi ích dự kiến, điều kiện an toàn và tình trạng sức khỏe của từng người.

Ningen Dock Bernard hỗ trợ nhận diện sớm các yếu tố nguy cơ và bất thường sức khỏe

Bên cạnh những yếu tố liên quan trực tiếp đến phình động mạch não, tình trạng huyết áp, tim mạch, chuyển hóa và các bệnh lý nền cũng cần được quan tâm trong quá trình chăm sóc sức khỏe lâu dài. Việc thăm khám toàn diện giúp bác sĩ có thêm thông tin để đánh giá nguy cơ và tư vấn kế hoạch theo dõi phù hợp.

Tại Bernard Healthcare, chương trình tầm soát sức khỏe toàn diện, chuyên sâu Ningen Dock Bernard được triển khai theo mô hình Ningen Dock Nhật Bản, với 10 trạm thăm khám, hơn 60 danh mục kiểm tra và sự tham gia của 8–10 bác sĩ.

Thông qua thăm khám đa chuyên khoa, xét nghiệm và các phương tiện chẩn đoán hình ảnh như MRI, CT, siêu âm theo danh mục chương trình, Ningen Dock Bernard hỗ trợ phát hiện sớm hơn 199 nguy cơ bệnh lý nguy hiểm, bao gồm ung thư, đột quỵ, bệnh lý tim mạch, mạch máu và rối loạn chuyển hóa.

Đối với khách hàng có yếu tố nguy cơ hoặc nghi ngờ phình động mạch não, bác sĩ sẽ xem xét tiền sử bệnh và kết quả thăm khám để tư vấn khảo sát mạch máu não chuyên biệt khi có chỉ định. Chương trình không thay thế việc đánh giá chuyên khoa đối với những trường hợp cần kiểm tra phình động mạch não.

Một trong những điểm nổi bật của Ningen Dock Bernard là quy trình đọc chéo kết quả MRI, CT với chuyên gia Bệnh viện Đại học Yamanashi (Nhật Bản). Theo đó, hình ảnh MRI, CT thuộc chương trình được thực hiện quy trình đọc chéo 3 lớp, góp phần tăng cường kiểm soát chất lượng chẩn đoán, đối chiếu nhận định chuyên môn và hạn chế nguy cơ bỏ sót các bất thường quan trọng.

Sau thăm khám, khách hàng nhận hồ sơ sức khỏe hơn 50 trang, tổng hợp kết quả và đánh giá những vấn đề cần quan tâm. Bác sĩ tư vấn kế hoạch chăm sóc, theo dõi, tái khám và đồng hành 1:1 lâu dài. Trường hợp ghi nhận nguy cơ bệnh lý nguy hiểm, Bernard hỗ trợ tổ chức hội chẩn và kết nối các cơ sở điều trị phù hợp trong nước hoặc tại Nhật Bản khi cần thiết.

Đối với phình động mạch não, điều quan trọng là đánh giá đúng nguy cơ của từng trường hợp để tránh bỏ sót những bất thường cần can thiệp, đồng thời hạn chế các khảo sát hoặc điều trị không cần thiết. Chủ động quản lý huyết áp, ngừng hút thuốc và thăm khám theo tư vấn của bác sĩ là những biện pháp thiết thực để bảo vệ sức khỏe mạch máu não.

Nhằm đồng hành cùng khách hàng trong việc chăm sóc sức khỏe chủ động, Bernard Healthcare triển khai chương trình ưu đãi cuối năm 2026, giảm 15% các gói Ningen Dock, tầm soát chuyên sâu, khám sức khỏe tổng quát cao cấp và nội soi tiêu hóa không đau. Xem chi tiết chương trình ưu đãi: https://bernard.vn/uu-dai-15-chuong-trinh-kham-suc-khoe-cuoi-nam-2026-b-1274

Nhắn tin qua Fanpage Bernard hoặc gọi hotline 0916 39 00 33 | 028 3535 2468 để được tư vấn chương trình tầm soát sức khỏe phù hợp và đặt lịch thăm khám tại Bernard Healthcare.